Afscheid

Nog maar een paar dagen en dan zit mijn verblijf in Petersburg er al weer op. Ik hou er niet zo van om nu nog heel uitgebreide afsluitende beschouwingen te geven over mijn indrukken en ervaringen hier, want dat verzandt vaak wat in clichés vind ik zelf. Daarnaast is het ook zo dat in de verhalen van de afgelopen maanden veel beschouwingen over wat me opviel in dit land al voorbij zijn gekomen.

Het is wel zo dat ik alle algemeenheden (misschien dus toch nog wat clichés) van een tijd in het buitenland wonen weer op mezelf kan toepassen. Zo was het leerzaam, interessant en een mooie tijd met natuurlijk ook de nodige minder leuke ervaringen.  Voor de regelmatige lezer zal dat echter intussen al wel duidelijk zijn en hoef ik daar niet meer uitgebreid bij stil te staan. Ik wil daarom alleen nog zeggen dat het een fantastische kans was om hier een tijd te wonen die ik echt niet had willen missen.

Vyborg

 

 

 

 

 

 

Ik heb veel over het land en haar bevolking geleerd en dat maakt me ook wel nieuwsgierig naar hoe het verder zal gaan met de ontwikkeling hier. Zonder nu toch nog een afsluitende beschouwing te geven, wil ik slechts ingaan op een laatste opmerkelijk punt. Deze weken zie je overal billboards van een Russische bank met de leus ‘Rusland, land van de mogelijkheden’. Daar heb ik wat over nagedacht en tot op zekere hoogte ben ik het daar wel mee eens. Er gebeurt zoveel hier! Het land is zich na de moeilijke overgang naar het kapitalisme ruim twintig jaar geleden, enorm aan het ontwikkelen. Dat is erg interessant en biedt inderdaad veel kansen en mogelijkheden.

Helaas is er ook een keerzijde die die ontwikkeling remt. De kansen zijn namelijk niet gelijk verdeeld over de bevolking. Als je geld en contacten hebt, heb je (meer dan in West-Europa) veel deuren die voor je opengaan. De corruptie is wijdverbreid en heeft een heel slechte invloed op het maatschappelijk leven en de ontwikkeling van een stabiele middenklasse in dit land. Daarnaast ben je hier ook stukken beter af als je blank bent en heteroseksueel. De gemiddelde Rus is helaas namelijk vrij xeno- en homofoob.  Zeker een land met mogelijkheden dus, maar niet voor iedereen in even grote mate.

Ik ben in ieder geval heel benieuwd hoe het land er over twintig jaar uit zal zien. Tegen die tijd (waarschijnlijk) eindelijk zonder Poetin en met een generatie aan de macht die het communisme niet gekend heeft. Ik blijf het zeker volgen!

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Mijn laatste week hier ziet er verder heel leuk uit met nog wat toeristische activiteiten. Zondag ben ik met drie cursisten van mijn groep van het NIP en Esther naar de kleine stad Vyborg geweest, aan de Finse grens. Een laatste uitstap met deze leuke meiden naar een interessante plaats.

Vyborg is een oorspronkelijke Zweedse stad in een gebied dat bevolkt werd door Kareliërs, een Finse bevolkingsgroep. Zweedse ridders stichtten hier in de 13e eeuw een burcht waarvan we de toren ook beklommen hebben. Al in die tijd hadden de Zweden ruzie om dit gebied met de Russen. In de 18eeeuw wisten de Russen het uiteindelijk in te lijven bij hun imperium waar het na een eeuw in het grootvorstendom Finland kwam te liggen, dat een soort autonome regio binnen Rusland was.

Jana, Esther, Lena en Ira

 

 

 

 

 

 

Finland verklaarde zich tijdens de Russische Revolutie van 1917 onafhankelijk, maar het land werd al in 1939 aangevallen door de Russen in de Winteroorlog (zie mijn blog over de datsja) waarna Vyborg weer in Russische handen kwam. De Finse bevolking is toen uit dit gebied weggejaagd en de stad ontwikkelde zich vanaf die tijd verder als een gemiddelde sovjetstad met veel grijze flats en fabrieken. Toch doet de architectuur in het centrum deels nog steeds Scandinavisch aan en vertoont ook overeenkomsten met steden in de Baltische staten zoals bijvoorbeeld Riga. Een prettige stad dus met minder grote prospekten (promenades) dan in andere Russische steden en ook veel groen. Het uitzicht vanaf de toren reikte niet zo heel ver door de mist van die dag, maar gaf toch een mooie blik over de stad.

Verder heb ik deze week bezoek van zes vrienden uit Nederland met wie ik nog allerlei leuke dingen doe. Zo hebben we een rondvaart gemaakt door de grachten van Petersburg en een bezoek gebracht aan de mooie Kazankathedraal in het centrum van de stad. Vooral door mijn recente bezoek aan de stad Kazan, wilde ik hier nog graag naar toe.

De kathedraal is vernoemd naar de icoon van de Madonna van Kazan, die in 1579 werd gevonden in de stad Kazan. Deze icoon is één van de meest vereerde iconen in het Russisch-orthodoxe geloof, en zou Rusland geholpen hebben  in roerige tijden zoals tijdens de inval van Napoleon. Tsaar Pavel I gaf in 1800 opdracht de kathedraal te bouwen waarvoor Sint Pieter in Rome als inspiratiebron diende. De orthodoxe kerk was niet zo blij met deze verwijzing naar het katholieke geloof, maar dit bleek vooral een strategie van de architect te zijn.

Rachel, Marianne, Pieter, ikzelf, Lilian, Jenneke en Anniek

 

 

 

 

 

 

De orthodoxe gebruiken schrijven namelijk voor dat het altaar naar het oosten gericht moet zijn en de uitgang ertegenover dus naar het westen. Op die manier zou de  kathedraal met haar zijkant naar de Nevski prospekt komen te liggen, maar door de toevoeging van de zuilencolonnade aan de noordkant, gericht naar deze grote paradestraat, kon dit feit gemaskeerd worden. Het valt nu namelijk niet op dat de ingang feitelijk aan de zijkant zit. Ook interessant was de functie die het gebouw tijdens het communisme kreeg. Het werd ingericht als het museum van atheïsme, als grote belediging voor de gelovigen dus. In 1998 werd de kathedraal weer in gebruik genomen door de orthodoxe kerk.

Extra leuk voor het bezoek zijn de lange dagen in deze tijd van het jaar. Door de noordelijke ligging van Petersburg wordt het namelijk amper donker ’s nachts, al merk je wel een kleine schemering. In Petersburg staat deze periode (van eind mei tot begin juli) bekend als de Witte Nachten. Het geeft een heel zomers gevoel!

Mijn laatste avond in Petersburg ga ik met Esther nog naar het ballet Giselle in weer een ander bekend theater van Petersburg; het Michajlovksi. Dit theater uit 1833 is vernoemd naar de broer van de toenmalige tsaar Nicolaas I, Michaïl. Het theater werd oorspronkelijk gesticht voor het opvoeren van Franse balletten omdat die cultuur bijzonder gewaardeerd werd door de adel in die tijd. Ik vind het een erg mooie en een passende afsluiting van mijn tijd in dit land waar cultuur nog met een grote C wordt geschreven.

De filologische faculteit van de staatsuniversiteit. Het gebouw waar ik gewerkt heb.

Advertenties
Geplaatst in Uncategorized | 4 reacties

Bezoek aan de Republiek van Tatarstan en Mari El

Het leek me een goed idee om deze maand nog van de gelegenheid gebruik te maken om meer van het land te zien. Tenslotte heb ik genoeg moeite gehad met het visum om er nu dan ook nog eens goed gebruik van te maken was mijn idee. Veel plaatsen in de omgeving van Petersburg heb ik al bezocht, dus nu leek het me interessant om iets verder te kijken.

Met de trein reizen leek me het mooiste, maar voor je ergens bent zit je zo een etmaal in de trein dus de optie om te gaan vliegen leek me een beter idee. In het overzicht van het binnenlandse vliegveld hier ben ik vervolgens in de lijst gaan kijken van Russische steden waar je direct vanuit Petersburg naartoe kon vliegen (leek me wel zo prettig) en een keuze gemaakt. Eigenlijk wel heel tof om zo een bestemming te zoeken!

Rusland kent nog zoveel interessante steden dat het nog niet meeviel om iets te kiezen, maar uiteindelijk viel de keuze op Kazan. Deze stad, die ongeveer 700 kilometer oostelijk van Moskou ligt, is de hoofdstad van de Autonome Republiek Tatarstan en sprak me daardoor erg aan. De Tataren zijn een Turks volk met een eigen taal en gebruiken en kennen daardoor een heel andere geschiedenis en cultuur dan de Russische. Het was wel wat spannend om dit alleen te ondernemen, maar intussen vertrouw ik wel meer op mijn kennis van de Russische taal om me te kunnen redden en natuurlijk heb ik ook wel eens vaker wat alleen ondernomen. Het gevoel dat ik spijt zou krijgen als ik het niet zou doen overheerste toch vooral.

 

 

 

 

 

 

Uiteindelijk viel het heel erg mee met het alleen reizen omdat een studente van mij vertelde dat ze in de buurt van Kazan woont en het heel leuk zou vinden om daar samen een dag door te brengen. Dat werd uiteindelijk zelfs een kort bezoek aan haar eigen stad waar ik weer de bekende Russische gastvrijheid meemaakte. Daarover straks meer.

Ik vertrok maandagavond met het kleinste vliegtuig waarin ik ooit gezeten heb vanuit Petersburg, die er gelukkig in redelijk goede staat uitzag. Met een binnenlandse vlucht weet je het namelijk nooit. Ruim twee uur later was ik al in Kazan waar ik een heel leuk hotel had gevonden dat zich bevond in het voormalige huis van de Sovjetschrijver Vasily Aksjonov die een paar jaar geleden overleden is. Het hotel herbergde ook een museum over de schrijver. Een mooie culturele plek dus!

 

 

 

 

 

 

 

 

Het interessante aan Tatarstan is de tolerante samenleving van moslims en christenen naast elkaar. De oorsprong hiervan is te vinden in de 16eeeuw. Toen werd de islamitische republiek, het Kanaat van Kazan, met geweld bij het Russische Imperium ingelijfd door Ivan IV oftewel de Verschrikkelijke. Ondanks dat de helft van Kazan, inclusief alle moskeeën, in de jaren na deze aanval (1552) vernietigd werd en de Tataren de stad uitgejaagd om plaats te maken voor Russen, slaagde de bevolking er in de eeuwen daarna toch in om vreedzaam samen te gaan leven met de nieuwkomers. Dit was ook te danken aan de autonome status die de Republiek kreeg onder Tsarina Catharina de Grote (1765) en de toestemming om vanaf die tijd weer moskeeën te mogen bouwen.

De Preobrazhenski-kathedraal (transfiguratie)

De moskee van binnen

De Soejoembike-toren, vernoemd naar de Tataarse prinses die vanuit deze toren zelfmoord pleegde omdat ze niet wilde trouwen met Ivan IV

Het Kremlin

De poort naar het Kremlin

 

 

 

Z

 

 

 

 

 

Zelfs binnen families vind je aanhangers van de verschillende religies zonder problemen. Een mooi symbool van deze tolerantie is de bouw van een moskee op de plek waar die voor de tijd van Ivan de Verschrikkelijke ook stond: in het Kremlin. In dit versterkte deel van de stad bevindt zich ook de belangrijkste orthodoxe kathedraal van de stad en het regeringscentrum van de republiek. De moskee werd geopend in 2005 toen de stad Kazan haar millenniumviering beleefde (zie de grote M op de foto die ik vanuit de taxi vanaf het vliegveld maakte).

Een ander voorbeeld van de vermenging van de islamitische en christelijke cultuur is het gebruik van de groene kleur in kerken en moskeeën. Deze kleur wordt gezien als de kleur van Tatarstan, maar is ook de kleur van de islam. Bijzonder is dus dat ook christelijke kerken deze kleur zijn gaan gebruiken naast het traditionele blauw.

De stad Kazan doet heel Russisch aan, al merk je direct dat er minder welvaart is dan in Moskou en Petersburg. Dit ondanks de olie die in de Republiek gevonden wordt en veel ontwikkeling mogelijk gemaakt heeft de laatste jaren. De millenniumviering werd groots aangepakt en ook staat de stad bekend om haar vele sportevenementen. Behalve derde hoofdstad van Rusland wordt Kazan daarom ook wel sporthoofdstad van het land genoemd.

Daarnaast is de staatsuniversiteit van Kazan één van de oudste van Rusland (1804) en staat heel goed aangeschreven. Lenin en Tolstoj studeerden hier onder andere. Er is overigens ook nog een staatsuniversiteit van de Republiek van Tatarstan die uitsluitend in de Tataarse taal onderwijs aanbiedt. Ondanks dat de Tataren geen separatistische neigingen hebben (ook best lastig in centraal Rusland), zijn ze wel trots op hun cultuur en taal.

De Tataarse Academie van Wetenschappen

Een van de gebouwen van de universiteit

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Voor de economie is behalve de olie ook de industrie van groot belang. In de Sovjettijd werden veel fabrieken gesticht, waarvan vooral de militaire heel belangrijk zijn. Vanwege de Duitse aanval op de Sovjet-Unie (op de dag van mijn terugreis, 22 juni, precies 71 jaar geleden) werden veel wapenfabrieken vanuit het westen van het land verplaatst naar Kazan, dat verder van het front lag. Ook nu zijn er nog veel verboden militaire gebieden rondom Kazan.

Nadat ik een dag zelf de stad verkend had, had ik de volgende ochtend met Dasja afgesproken die tweedejaars studente Nederlands is in Petersburg. Ik wilde graag een boottocht maken op de moeder der Russische rivieren; de Wolga, die langs Kazan loopt. We hadden daarom bij de haven afgesproken, maar daar bleken alle schepen voor toeristische tochten uit de vaart genomen te zijn vanwege een ernstig ongeluk vorig jaar met het schip de Bulgaria waarbij 122 mensen verdronken. Alleen in het weekend worden er nog tochten verzorgd, dus dat ging helaas niet door. Jammer, maar beter dan zinken natuurlijk. Ik heb wel een mooie foto gemaakt van deze indrukwekkende rivier.

Met Dasja voor de Wolga

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Met Dasja ben ik nog naar een heel grappig Sovjetmuseum geweest met voorwerpen over het dagelijks leven; van kleding tot speelgoed en informatie over bekende bands uit de perestrojkatijd. Eens een keer een vrolijk museum over de Sovjettijd, dat onder andere leidde tot de grappige foto van mij met de Sovjetzonnebril!

 

 

 

 

 

 

 

Aan het einde van de dag gingen we vervolgens met de bus de stad waar Dasja opgegroeid is: Yoskar-Ola, die de hoofdstad is van de Republiek Mari El. Haar familie reageerde zo enthousiast op het plan van Dasja om mij te ontmoeten dat ze me namelijk spontaan uitnodigden bij hun thuis. Dat leek me erg bijzonder en zo kreeg ik niet alleen de kans om nog een andere stad te zien, maar ook wat van de omgeving omdat we ongeveer drie uur onderweg waren. Ondanks de mooie omgeving met berkenbossen, velden en Russische dorpen zal ik over de reis maar niet te veel vertellen. De Russische rijstijl kan ik namelijk nog steeds niet echt waarderen. Naar mijn idee zijn er te weinig regels, waardoor iedereen maar zijn recht neemt en het met de veiligheid niet al te nauw neemt. Ik heb mezelf intussen maar aangeleerd hier in de auto of bus niet teveel vooruit te kijken, maar opzij het landschap te bekijken.

 

 

 

 

 

 

 

 

De Republiek Mari El heeft geen autonomie, maar is een soort natuurlijk woongebied met een juridische status van het Mari-volk, die een Finoegrische taal hebben die verwant is aan allerlei Eskimo-talen in het noorden en aan het Fins in het westen. Het landschap vertoont overigens ook veel overeenkomsten met Finland, door de vele meren en bossen in het overwegend vlakke land.

Het onthaal in Yoskar-Ola (dat in het Mari zoveel betekent als ‘mooie stad’) bij de familie van Dasja was allerhartelijkst met veel eten, drinken en een mooie avondwandeling door de stad. Yoskar-Ola telt ongeveer 270.000 inwoners en is door de huidige burgemeester, die ook meteen president van de republiek is, flink gemoderniseerd en wel op heel fantasierijke wijze. Zo heeft hij de oever van de rivier de Kokshaga (vernoemd naar een reus uit een legende) bebouwd met nieuwbouw in Oudhollandse stijl, die nu de Brugge-oever (!) wordt genoemd. Ook de plannen voor de nieuwe kerken in Disney-stijl in de stad komen uit zijn koker waarover een grappig verhaal de ronde doet. Van Russen is bekend dat ze bijgelovig zijn en deze man is daar geen uitzondering op. Vanwege zijn epilepsieaanvallen bezocht hij namelijk enkele jaren geleden een waarzegster die hem opdroeg zeven kerken te bouwen om van zijn ziekte te genezen. Hoe het stadsbestuur hiermee heeft kunnen instemmen is me een raadsel, maar ze zijn intussen al bezig met kerk nummer vijf!

De Brugge-oever

De ouders en zus van Dasja

Een ander voorbeeld van nieuwbouw is de aanleg van een Kremlin op het centrale marktplein van de stad, terwijl het niet eens zeker is dat er ooit een Kremlin stond. De markt is vervolgens verplaatst naar de rand van de stad. Allemaal heel bijzonder!

 

 

 

 

 

 

 

Toch is het een prettige stad die rustiger aandoet dan Petersburg en Kazan door het kleinere karakter en het vele groen met de verschillende parken en de rivier. We hebben nog een kort bezoek gebracht aan het museum van de Mari-cultuur die helaas langzaam aan het uitsterven is. De taal wordt nog weinig gesproken en de invloed van de Russische en Tataarse cultuur is groot. Wat ook meespeelt is dat veel mensen in Rusland een heel gemengde afkomst hebben waardoor ze zich minder verwant voelen met één bepaalde cultuur, naar mijn idee. In de familie van Dasja is dat niet anders met een vader van Tataars-Russische en Duits-Poolse afkomst en een moeder met Russisch-Basjkierse wortels. Daaruit blijkt wel weer het multiculturele karakter van Rusland.

Dasja en haar zusje Sasja gaven me een mooie rondleiding door hun stad, via de middelbare school en manege om me vervolgens thuis weer een enorme lunch aan te bieden. Behalve veel eten werd ik ook nog eens overstelpt met cadeau’s uit de regio. Van honing, likeur, ansichtkaarten, een doosje van berkenbast tot boeken van Russische schrijvers.

Ik voelde me er bijna ongemakkelijk bij, vooral toen haar ouders ook nog aanboden me naar het vliegveld te brengen die avond wat toch weer een ritje van bijna vier uur is (en terug)! Het lukte me niet ze te overtuigen dat dat echt niet nodig was, dus heb de lift maar aanvaard.

Met hun favoriete docent bij het schooltheater

De school, zeven jaar geleden gebouwd in dezelfde fantasia-stijl als de nieuwe kerken

Het Kremlin van binnen

  

 

 

 

 

 

 

 

Maar eerst stond nog het bezoek aan de baboesjka op het programma die samen met djedoesjka (opa) in een dorpje in de buurt woont. Daar werd ik vervolgens weer helemaal volgestopt met salades, soep, brood, vlees en als je denkt dat je alles gehad hebt komt nog de thee met taart! Je wordt wel een beetje geleefd op deze manier, dus het is goed dat het geen week duurt, maar het was toch ook wel weer een unieke belevenis.

Dasja met haar baboesjka

Het dorp waar de opa en oma wonen

 

 

 

 

 

 

 

 

Tot slot nog een ander voorbeeld van het Russsische bijgeloof dat ik zelf een heel mooi gebruik vind. Voordat je aan een lange reis begint even samen zwijgend bij elkaar zitten als een soort voorbereiding op de tocht.

Vervolgens gingen we op weg naar het vliegveld waar Dasja’s vader me nog langs één van de verboden militaire gebieden reed waar hij zelf als majoor in het Russische leger gewerkt had. Helaas was foto’s maken daar niet mogelijk, maar onderweg nog wel een laatste foto van mij met het nationale symbool van de Republiek Mari El; de eland. Het was echt een heel mooie reis!

Geplaatst in Uncategorized | 2 reacties

Datsja

Deze week heb ik twee keer een heel leuke dag beleefd buiten de stad. Vorige week had Anja, die op het NIP werkt, Esther en mij uitgenodigd om op bezoek te komen op haar datsja en gisteren ben ik bij een studente op de datsja geweest. Het fenomeen van buitenhuizen met tuin voor het volk in deze vorm is een typisch Russisch verschijnsel. Buitenhuizen had je natuurlijk ook al voor de elite in de tsarentijd, maar veel van deze kolonies zijn juist in de tijd van de Sovjet-Unie ontstaan als reactie op de snelle verstedelijking. Voor de communistische regering hadden deze datsja’s een tweeledig doel. Enerzijds konden mensen hier in de natuur hun kleine flatwoningen ontvluchten en ontspannen van het werk in de collectieven en fabrieken , maar anderzijds was het nu ook mogelijk zelf groente te verbouwen wat een welkome aanvulling was op de schaarste aan producten in de Sovjet-Unie. De stukken grond die vervolgens uitgegeven werden door de regering waren wel vaak van mindere kwaliteit, waardoor een bijkomstig positief effect voor het land ook nog het in cultuur brengen van slechte gronden was.

De datsja binnen met de petsjka

Overal rond de grote steden vind je dergelijke datsjakolonies, maar het gebied ten noorden van Petersburg is er wel een heel mooi gebied voor naar mijn idee. Dit deel van het land heet Karelië en behoorde tot 1939 aan Finland. Historisch dus ook interessant, waar ik straks nog even verder op inga. Het is een prachtig gebied dat er precies zo uitziet als het Finse platteland met haar vele bossen en meren.

De datsja van Anja ligt bij het plaatsje Rosjtsjina ten noordwesten van Petersburg, waar de kolonie de prachtige naam солнeцние heeft, wat zoveel betekent als zonnetje. Dat was ook erg toepasselijk, want het was een prachtige dag.

Anja heeft de datsja een paar jaar geleden laten bouwen voor haar gezin en is nog bezig met de afwerking. Het is een prachtig houten huisje, waarbij je wel moet bedenken dat Russische datsja’s verstoken zijn van al te veel luxe. Er is over het algemeen geen waterleiding, maar een put en dus ook geen riolering, maar een huisje in de tuin. Elektriciteit is er over het algemeen wel, maar toen we aankwamen bij Anja bleek deze de laatste drie dagen uitgevallen te zijn. Gelukkig heeft elke datsja een petsjka (oven) waarop je kunt koken, stoven en die de ruimte verwarmd. Tenslotte is er altijd hout genoeg! Om je te wassen kun je behalve bij een teiltje ook nog kiezen voor de banja, die bij veel datsja’s gebouwd is. In deze Russische sauna kun je al het vuil van het werken in de tuin goed van je afzweten.

Handen wassen bij de ‘ kraan’

Esther, Anja en haar zoon Sergej

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Anja is nog volop bezig de tuin bij haar datsja in ontwikkeling te brengen, zoals jullie op de foto’s kunnen zien. Juni is de maand van het aardappels poten (vanwege het koude klimaat zo’n twee maanden later dan bij ons) en waarbij we haar en haar zoon geholpen hebben. Het was een heerlijke dag!

 

De datsja van Katja (tweedejaars studente Nederlands) en haar ouders bevindt zich iets noordelijker in Karelië. De plaats kent geen naam, dus je stapt met de elektritsjka (lokale trein) gewoon uit bij een station dat vernoemd is naar het aantal kilometers ten opzichte van Petersburg, in dit geval 67 km. Overigens was er wel een Finse naam voor de nederzetting (Raasuli), maar die staat ergens verstopt op een steen en wordt door niemand meer gebruikt. De datsja van deze familie, die al gebouwd is in de jaren zestig, is echt een heel gezellig huis!

Russen kunnen ontzettend gastvrij zijn heb ik al eerder gemerkt en ik werd deze dag dan ook flink volgestopt met eten en drinken. We begonnen met allerlei broodjes, salade, thee en fruit, wat voor mij al als een maaltijd overkwam totdat Katja me vroeg wat ik voor de lunch zou willen eten. Alles was mogelijk; kip, vis (forel uit het gebied zelf!) en soep. Ik bedacht me dat een hele vis wel veel van het goede zou worden en koos voor borsjtsj, de traditionele bietensoep. Haar moeder ging vervolgens naar het marktje in de buurt om dit allemaal voor te bereiden terwijl haar vader ons een heel interessante excursie in de omgeving gaf.

Raasuli, de Finse naam van het plaatsje

 

 

 

 

 

 

 

Van beroep is Joera vrachtwagenchauffeur, maar met een grote interesse in geschiedenis. Over de Russisch-Finse oorlog die in dit gebied is uitgevochten van november 1939 tot maart 1940 wist hij dan ook veel te vertellen. De opperbevelhebber aan Finse zijde was maarschalk Mannerheim, waarover ik al eens eerder had gehoord als grootste held van Finland.  Voor de communistische revolutie diende Carl Gustaf Mannerheim in het tsaristische leger toen Finland nog een autonoom onderdeel uitmaakte van het Russische imperium. In 1917 kreeg Finland haar zelfstandigheid toen Lenin besloot Rusland terug te trekken uit de Eerste Wereldoorlog vanwege de slechte situatie in het land op dat moment. In 1939 bedacht Stalin dat het Rode Leger nu wel sterk genoeg zou zijn om Finland aan te vallen, waarbij de hoofdreden was dat de landgrens toen slechts 25 kilometer van Leningrad af lag. Een gevaarlijke situatie in het hoofd van Stalin en het innemen van Karelië was hiervoor een goede oplossing als buffer tegen deze klassenvijand van de Sovjet-Unie.

Deze oorlog, die bekend staat als de winteroorlog,  is een voorbeeld van grote moed van de Finse soldaten die het in de barre winter  met een leger van ruim 100.000 soldaten durfden op te nemen tegen deze machtige vijand met een onuitputtelijke voorraad soldaten. Volgens Joera hadden de Finnen de tactiek en hersens, terwijl het Rode Leger slecht voorbereid was op vechten in het beboste gebied en de strenge winter.  De weerbaarheid, vaderlandsliefde en guerrilla tactieken van de Finnen werden door de Sovjets enorm onderschat. Er waren veel manschappen voor nodig om uiteindelijk de Finnen op  hun knieën te krijgen, wat de tragische afloop van deze oorlog was die aan beide zijden veel slachtoffers gekost heeft.

Mannerheimlinie

 

De rol van generaal Mannerheim was vooral belangrijk door de aanleg van rijen grote stenen, waar Finland erg rijk aan is, als antitankverdediging met daarnaast loopgraven van waaruit goed getrainde Finse sluipschutters veel slachtoffers wisten te maken onder de Sovjetsoldaten. In totaal zijn er drie van deze kilometerslange verdedigingslinies aangelegd in dit gebied waarbij de derde langs de stad Vyborg ging. De Russen wisten deze linies uiteindelijk te overwinnen met als resultaat dat de Sovjetgrens net voorbij de stad Vyborg kwam te liggen, die nu dus in Russisch grondgebied ligt. Historici gaan er vanuit dat Finland zonder deze tactiek van Mannerheim helemaal ingenomen zou zijn door de Sovjets, dus niet voor niks wordt hij gezien als een held in dat land.

Daarna hebben we nog wat van de natuur gezien in de buurt, waar Joera ons in zijn toch wel enigszins wilde rijstijl naartoe reed. Toen ik voor de derde keer mijn hoofd stootte aan het dak van de auto vanwege het met grote snelheid rijden over de slechte wegen daar, hield ik mezelf vooral maar voor dat deze man een professionele bestuurder is als vrachtwagenchauffeur en weet wat hij doet. Teruggekomen bij de datsja wachtte vervolgens de borsjtsjmaaltijd  waarbij ik zelfs met mijn wagenzieke maag de wodka met goed fatsoen niet kon afslaan. Toch was het een heerlijke maaltijd bij deze leuke mensen. Een goede afsluiting van een heel interessante en gezellige dag!

De gids met z’n dochter

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

De laatste twee foto’s bij dit verhaaltje zijn nog van een heel mooie culturele uitstap vorige week naar het Mariinski-theater. Dit bekendste theater van de Petersburg staat vooral bekend om haar mooie balletvoorstellingen, maar de opera Carmen die we gezien hebben was ook echt prachtig! Het theater is overigens genoemd naar Maria Alexandrovna, de vrouw van tsaar Alexander II (1818-1881) en op zichzelf al een beleving om te zien.

Jullie merken het, ik besteed mijn vakantie nog steeds erg goed in dit land!

Geplaatst in Uncategorized | 2 reacties

Toerist

Deze week is mijn vakantie aangebroken. Doordat de examens van de universiteit vroeg gepland waren, is dat ongeveer twee weken eerder dan ik eerst had verwacht. Was ik eerst nog bang om me te vervelen, intussen weet ik dat het helemaal geen probleem is nog een tijdje hier te zijn. Deze stad heeft zoveel te bieden en vooral met het mooie weer dat intussen is aangebroken (hopelijk blijft dat ook nog even zo) vermaak ik me hier nog heel prima als toerist.

Ik heb deze week onder andere nog een paar obscure musea bezocht; de huizen van Kirov en Zotsjenko. Kirov was een belangrijke functionaris in de communistische partij totdat hij populairder werd dan Stalin en daardoor uit de weg geruimd is in 1934. Dit gebeurde trouwens op de drempel van het Smolny-instituut, waarbij natuurlijk pas na de uiteenvalling van de Sovjet-Unie de rol van Stalin in deze moordaanslag bekendgemaakt is.  Een tragisch einde, maar tijdens zijn leven had hij in Leningrad (zoals de stad toen heette) wel een zeer prettig onderkomen met veel ruimte en luxe voor die tijd. Het was een verdieping in een herenhuis op één van de noordelijke eilanden van Petersburg die, zoals dat toen ging, onteigend was van de adellijke familie die er woonde.

Huis Kirov

Kirov is vooral bekend geworden om zijn aandeel in de industrialisatie van de Sovjet-Unie, maar was ook een heel belezen man die in zijn vrije tijd aria’s zong uit bekende opera’s en dol was op de jacht. Het huis staat dan ook vol boeken en opgezette dieren. Of hij de ijsbeer op de vloer van zijn werkkamer (zie foto) ook zelf geschoten heeft is me overigens niet helemaal duidelijk geworden. Misschien op dezelfde manier zoals Poetin vorig jaar een tijger neergeschoten heeft (dat wil zeggen: verdoofd voor onderzoeksdoeleinden). Deze werd later door wetenschappers herkend als een exemplaar uit een dierentuin in het oosten van het land die voor de gelegenheid in de buurt van Poetin werd uitgezet. Maar dat is weer een ander verhaal.

Het contrast van de luxe waarin Kirov woonde kon bijna niet groter zijn met het appartement van de schrijver Zotsjenko die slechts een eenvoudige kamer bewoonde in een ‘kommoenalka’. Dit is een gemeenschappelijke woning waarbij je slechts een kamer bewoont en de keuken en het sanitair deelt met anderen. Het aantal anderen varieert ongeveer van 4 tot soms wel 20 bewoners. In Petersburg, als stad van de tsaren, kwamen dit soort woningen veel voor omdat er veel grote herenhuizen waren waar leden van de adel woonden, die vervolgens opgedeeld werden in onderkomens voor het volk. Ook tegenwoordig bestaan ze nog als goedkoop alternatief, maar lang niet altijd nog in goede staat verkerend. De Russen met wie ik over deze woonvorm gesproken heb, waren niet erg positief over deze woningen. Behalve de weinige privacy moest je ook altijd op de hoede zijn voor huisgenoten die kritische opmerkingen aan de KGB konden doorspelen.

Huis Zotsjenko

Zotsjenko was een schrijver van satirische verhalen in de Sovjet-Unie. Volgens zeggen tovert het noemen van zijn naam nog steeds bij elke Rus een glimlach op het gezicht. Het zijn heel grappige, maar (voor de goede lezer) ook maatschappijkritische verhalen. Om die reden is Zotsjenko eind jaren ’40 in ongenade gevallen bij de partijleiding en kreeg hij een publicatieverbod. De rehabilitatie kwam pas na zijn dood in 1959. Geen verhaal om erg vrolijk van te worden, maar toch spreken deze huizen van historische personen me erg aan. Het is wel bijzonder om in een persoonlijke omgeving een idee te krijgen van het leven van die persoon. Ook grappig is dat je vaak de enige bezoeker bent, aangezien het niet de meest populaire musea zijn. Voordeel is dat je dan vaak een prive-rondleiding krijgt van vriendelijke oude dametjes die blij zijn dat er zich nog iemand interesseert voor hun museum.

Met Esther heb ik deze week ook nog een uitje naar Kronstadt gemaakt. Kronstadt is een eiland in de Finse baai, ongeveer een uur met een marsjroetka (minibus) die je er voor 60 roebel (anderhalve euro) naartoe brengt. Vanwege de militaire basis op het eiland is namelijk in 1983 besloten een weg ernaartoe aan te leggen. De route is dan ook heel mooi door een soort afsluitdijkeffect, maar dan met een goed uitzicht op de skyline van Petersburg. Het eiland zelf is eigenlijk helemaal niet zo bijzonder, maar vanwege het historie van het eiland wilde ik er toch graag een keertje naartoe.

Peter de Grote

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Al in 1704 werd dit eiland door Peter de Grote versterkt als verdedigingswerk voor de stad. Deze functie heeft Kronstadt ook gehouden tot 1996, waarbij het voor buitenlanders een gesloten gebied was. Ondanks dat Kronstadt nog steeds een belangrijke marinebasis is is het stadje op het eiland tegenwoordig erg ingeslapen en behalve de marinekathedraal in byzantijnse stijl en wat beelden en kanonnen her en der, zie je vooral veel verval in de huizenblokken en fabrieken. Toch is het er juist door de rust en het groen ook erg aangenaam wandelen als je uit de drukke stad komt.

De Marinekerk, die door de recente restauratie een beetje aandoet als een Disney-uitvoering

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Historisch interessant vind ik de verhalen van de opstanden die er onder de matrozen uitgebroken zijn tegen het heersende regime. Dit gebeurde namelijk zowel in 1825 (samen met de Dekabristen) als in 1917 (met de Bolsjewieken) tegen de tsaar, maar ook in 1921 juist tegen het regime van de Bolsjewieken. Deze laatste rebellie werd vanzelfsprekend doodgezwegen in de Sovjetgeschiedschrijving, maar de vele slachtoffers die in deze strijd gedood werden of naar de Goelag gestuurd, hebben intussen wel de eer gekregen die hen toekomt.

Een andere excursie die ik zelf nog gemaakt heb, is van een heel andere orde. Ik bedacht me dat ik nog nooit aan de oostelijke kant van de rivier de Neva was geweest. Toen ik daar een keer over sprak met Gerhard, van het NIP, vertelde hij me dat deze wijk de bedenkelijke bijnaam ‘reet van de stad’ draagt vanwege het bijzonder troosteloze karakter van de rijen woonkazernes, zoals de flats uit de communistische tijd ook wel genoemd worden. Ik liet me niet afschrikken, maar toen ik uit de metro stapte op de ‘Prospekt der Bolsjewieken’ zakte de moed me al in de schoenen. Het contrast met de officiële naam van dit deel van de stad dat in het Russisch  ‘веселый поселок’ heet en zoveel betekent als vrolijke nederzetting, was enorm. Al heb ik zelf in het begin van mijn verblijf in een buitenwijk gewoond, dit spant toch wel de kroon in het aantal deprimerende gebouwen. En dan te bedenken dat het nu nog zomer is… Ik heb wat foto’s gemaakt zodat jullie zelf kunnen oordelen, maar me toen snel weer naar de metro gespoed om terug te kregen naar het mooie historische centrum.

Het uitzicht als je uit de metro stapt

 

 

 

 

 

 

 

 

Tenslotte hadden we deze week nog de EK-wedstrijd tegen Denemarken. Over de teleurstellende uitslag ga ik het maar niet hebben, maar ondanks dat was het wel een gezellige avond. De Nederlandse Vereniging van Petersburg had namelijk een kroeg geregeld waar we de wedstrijd konden bekijken samen met leden van de Deense gemeenschap. Een erg leuk idee, al moesten we toch nog van kroeg verhuizen omdat de verbinding niet werkte. Niet alles gaat altijd vanzelf in dit land, maar een oplossing is vaak wel snel gevonden. Omdat voetbal ook in Rusland erg populair is (ze zijn dan ook erg trots op hun eerste overwinning op de Tsjechen) is er aan kroegen waar de wedstrijden worden uitgezonden namelijk geen enkel gebrek.

Normaalgesproken zoek ik Nederlanders in het buitenland niet echt op, maar vind een wedstrijd van het Nederlands elftal wel een uitzondering waard. De mensen van de vereniging zijn overigens niet bijzonder interessant. Het is vooral een mannenclub van werknemers van bedrijven hier die elkaar juist wel graag opzoeken en, naar mijn idee, minder interesse hebben in het land waar ze wonen. Al heeft een aanzienlijk deel dan wel weer een Russische vrouw heb ik begrepen. De teleurstelling van het verlies op de Denen heb ik vervolgens met Esther en drie cursisten van mijn groep van het NIP weggedanst in een gezellig café.

Geplaatst in Uncategorized | 4 reacties

Examens en (laatste) verhuizing

Vrijdag en zaterdag waren de examens Nederlandse taalvaardigheid voor de studenten van de universiteit. Het examen zoals we dat afgenomen hebben bestaat uit drie delen waar een gemiddeld cijfer uitkomt. Het eerste deel bestaat uit het maken van een aantal opdrachten tijdens het semester en de inzet bij de colleges. De studenten krijgen hiervoor niet alleen een cijfer, maar dit geldt ook als toelating tot het examen. Het examen begint vervolgens met een vertaling van een onbekende tekst en tenslotte worden de studenten achtereenvolgens ondervraagd over een aantal onderwerpen die dit semester behandeld zijn, onder andere bij mijn colleges.

Het is gebruikelijk de examens met alle docenten af te nemen (we waren dus met z’n vieren) en ook gezamenlijk te beoordelen. Van tevoren was niet heel duidelijk uitgemaakt wie welke vragen zou stellen of wat de criteria waren. Ook wel weer typisch, maar intussen ben ik al gewend dat er minder met een vast plan gewerkt wordt en laat ik alles wat meer over me heen komen. Het was ook geen enkel probleem want het verloop van het mondeling was heel organisch waarbij we de studenten vanuit onze verschillende invalshoeken bevraagd hebben.

Het voordeel van een mondeling examen is dat je de studenten goed individueel kunt beoordelen en spieken niet mogelijk is. Ik heb namelijk gemerkt dat Russen anders tegenover spieken staan dan wij. Ze keuren het niet moreel af, maar maken er in bepaalde gevallen graag gebruik van om een beter resultaat te behalen. Ik vind het een opvallend contrast met de gemotiveerde houding van studenten hier. Wellicht is het zo dat de nadruk meer op het resultaat en niet op de manier waarop je dit behaald.  

 

 

 

 

 

 

 

 

Het was best een pittig examen en de studenten waren stuk voor stuk dan ook bijzonder zenuwachtig. Toch hebben zowel de tweedejaars als derdejaars studenten uiteindelijk allemaal een cijfer rond de 4 of 5 behaald. Cijfers in Rusland gaan van 1 tot 5, waarbij ook plussen en minnen gebruikt kunnen worden. Ik zou dus zeggen dat er heel mooie resultaten behaald zijn, maar de studenten met een 4 hadden toch liever hoger behaald. Ik noemde al even de grote motivatie van studenten hier, die over het algemeen streven naar het hoogste resultaat. Dat maakte het werken met deze studenten het afgelopen semester ook bijzonder uitdagend en interessant. Van zesjescultuur is hier zeker geen sprake!

Na afloop van de examens op zaterdag kreeg ik van onze vakgroepvoorzitter, Irina Michajlovna, nog een rondleiding door het hoofdgebouw van de universiteit en de bibliotheek. Het hoofdgebouw is gehuisvest in een bouwwerk van één van de beroemde buitenlandse architecten die Peter de Grote inhuurde, Trezzini. Het gebouw heet de Twaalf Collegiën en diende oorspronkelijk als het, in twaalf delen onderverdeelde, administratieve centrum van de stad. Op de foto is dit het rood-witte gebouw. Ik ben blij dat ik dit mooie gebouw nog even gezien heb, als positieve tegenhanger van het intussen helaas wat aftandse gebouw van de filologische faculteit. De omstandigheden, ruimte en voorzieningen zijn daar echt heel beperkt. Opvallend en bewonderenswaardig vind ik daarom dat de docenten er toch heel goed in slagen het niveau van de studenten zo hoog te houden. Ondanks de beperkte (financiële) middelen is de SPbgu (Sint Petersburgse staatsuniversiteit) nog steeds heel toonaangevend.  Op de foto zie je onder andere Irina en mij met de pentekening die ik als afscheidscadeau  kreeg.

Katja, Dasja, Sasja, Polja en Nastja

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Tenslotte had ik zaterdag ook met de (derdejaars) studenten nog een leuke afsluiting van het semester. We zijn gaan bowlen! Oorspronkelijk stond skeeleren in één van de mooie parken hier op het programma, maar in Petersburg kan het weer helaas net zo wisselvallig zijn als in Nederland. Zaterdag regende het namelijk de hele dag, vandaar dit alternatief. Het was echt heel gezellig! Ik heb zowel tijdens als buiten de les heel veel plezier gehad met deze groep.

Vrijdag hadden we overigens ook al een afsluiting en wel van het NIP. Al gebeurt daar nu nog heel veel in de organisatie van zomercursussen,  het lesseizoen is daar intussen afgerond. Vandaar een gezellige borrel met mooie woorden!

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Tenslotte nog een paar foto’s van mijn laatste onderkomen in Petersburg. Het huis van Aai en Gerhard, twee docenten van het NIP die nu in Nederland zijn. Het huis ligt aan een straat achter de mooie Soevorovprospekt en vlakbij het  NIP. De straat zelf ziet er niet zo gezellig uit, maar de omgeving is heel mooi. Precies tegenover het huis is een enorme bouwplaats voor de nieuwe kantoren van het stadsbestuur. Dit was nog een prestigeproject van de vorige gubernator (soort burgemeester), maar de huidige heeft het project wat ingeperkt. Gelukkig maar, want zelfs in deze omvang is het enorm! Veel last heb ik trouwens niet van de bouwwerkzaamheden, door de gelukkig goede isolatie van Russische huizen. Het is juist wel leuk om die bedrijvigheid wat te zien vanuit het keukenraam! Het is een prettig huis en ook een stuk groter dan mijn vorige appartementen. Zo groot dat ik het zelfs kan delen met Esther, de stagiaire van het NIP, wat weer in de kosten scheelt.

Soevorovprospekt met de Smolny-kathedraal

Uitzicht

Het huis aan de buitenkant. Het apartemetn is aan de voorkant bij het tweede balkon van onderen

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Niet ver van het huis bevindt zich de pompeuze Smolny-kathedraal die in 1748 door de toenmalige tsarina Elizabeth werd gesticht. Naast de kathedraal staat het Smolny-instituut. Dit instituut is ooit als meisjesschool opgericht, maar staat nu vooral bekend als de plaats waar Lenin zijn bolsjewistische staatsgreep pleegde op 25 oktober 1917. Dit gebeurde op het moment dat daar het Groot-Russische Sovjetcongres bijeen kwam die de staatsgreep steunden. Tot 1918 werd dit de regeringszetel van de bolsjewieken, daarna verhuisde het naar Moskou. Intussen is dit het kantoor van de gubernator van de stad.  Een interessante omgeving dus nog deze laatste weken!

Smolny-kathedraal

Smolny-instituut met het beeld va Lenin ervoor

 

 

 

 

 

 

 

 

Nog een laatste toevoeging voor diegenen onder jullie die geinteresseerd zijn in het werk van de schrijver Gogol. Er is een nieuwe vertaling uitgekomen van het eerste deel van zijn Verzamelde Werken dat prachtig vertaald is door niemand minder dan Aai Prins, mijn collega van het NIP. Zie de recensie uit het NRC voor de lovende kritiek:

Geplaatst in Uncategorized | 3 reacties

Vivat Sint Petersburg!

Petersburg bestond afgelopen zondag  309 jaar en dat werd gevierd! Weer een gelegenheid om de bloemetjes buiten te zetten, wat ze in Rusland zo graag doen. De hele stad was versierd met vlaggen en posters en zaterdag was de Nevski Prospekt afgesloten waar allerlei optredens, voorstellingen en concerten waren. De eerste foto’s in dit blog zijn van dit feestje.

Ik moet zeggen dat ik van deze verjaardag niet zo heel veel meegekregen omdat we een heel leuk uitje hadden dit weekend voor een shashlick (barbecue) aan de Finse Golf. De Russen houden erg van picknicken en vaak gaat dat gepaard met vlees en drank. Het idee kwam van een paar cursisten uit mijn groep die alles perfect georganiseerd hadden. Met een paar auto’s gingen we zaterdagochtend op weg naar een goede plek aan de kust in de buurt van het plaatsje Zelenogorsk  (letterlijk vertaald betekent dit groene stad) dat noordelijk van Petersburg ligt. De omgeving rond Petersburg, die nog steeds de regio Leningrad heet (Leningradsky oblast) is erg mooi met veel bos en een heel mooie kustlijn, waar je in de stad door de vele havens en bebouwing niet veel van ziet helaas.

Op de kaart ligt Zelenogorsk heel dicht bij Petersburg, maar het duurt toch nog echt een tijd voor je de stad uit bent. Toch is het ook interessant de overgang te zien van de oude binnenstad, door de enigszins historische buitenwijken (uit de tijd van Stalin) en tenslotte door de minder mooie buitenwijken uit de periode daarna, waar overigens ook nog steeds bijgebouwd wordt. Het was een heel gezellige dag met in totaal zes cursisten, Aai en Gerhard die op het NIP werken, Esther en ikzelf. Shashlick is echt heel lekker!

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Na afloop gingen we samen naar de opening van de tentoonstelling Amsterdam Book Design over moderne boekdrukkunst in het kunstencentrum Taiga die mede door het NIP werd georganiseerd vanwege haar vijftienjarig jubileum. De tentoonstelling gaat over werk van drie toonaangevende Nederlandse designers die zich binnen de grafische vormgeving hebben gespecialiseerd in boekdrukkunst. Op de foto zie je de directrice van het Nederlands instituut, Mila Chevalier, en (op de rug) de consul-generaal van Nederland, Yennis de Mol. Vanwege dit jubileum zijn er deze week in dit kunstencentrum nog allerlei andere activiteiten als workshops, seminars en lezingen.

 

 

 

 

 

 

 

De laatste foto’s zijn van het de minipicknick die ik met mijn tweedejaars studenten had. Omdat de lessen op de universiteit al zijn afgerond, hadden we dit als een soort afsluiting gepland. Helaas konden slechts twee van de vijf studenten komen, maar het was wel heel gezellig! We hebben gewandeld in de net gerenoveerde Zomertuin en daarna broodjes gegeten in een grappig prieeltje.

De tuin werd al door Peter de Grote aangelegd bij zijn Zomerpaleis (dat intussen niet meer bestaat) voor leden van de adel om aangenaam in te kunnen verpozen. In de loop van de tijd is er veel aangepast en veranderd, waardoor het originele plan verloren was gegaan. De afgelopen twee jaar is dit hersteld en de feestelijke heropening van de tuin was het afgelopen weekend tegelijk met de verjaardag van de stad.

Ik vind het wel een mooi park, al doet het wel wat kitscherig aan met de perkjes en beelden. Peter de Grote was gefascineerd door het westen en wilde met deze tuin een kleine versie van Versailles maken. De opzetvan de Zomertuin is dan wel in Franse stijl, maar voor zowel het ontwerp als de uitvoering van het park hebben ook Hollanders meegewerkt. Dat is dan wel weer leuk!

Blikvangers zijn de vele fonteinen en beelden in het park. Het water voor de fonteinen kwam uit de nabijgelegen gracht, die daarom ook de naam Fontanka kreeg. Oorspronkelijk stonden er in de Zomertuin 250 (!) marmeren beelden, maar intussen zijn er slechts van 89 over die de koude winters, oorlogen en overstromingen hebben overleefd. Deze 89 zijn in de reconstructie nu vervangen door replica’s vanwege een heel andere bedreiging; de slechte kwaliteit van de lucht in de stad.

De beelden stellen historische, allegorische en mythologische figuren voor. Zo vind je hier beelden van Julius Caesar en Alexander de Grote, maar ook die schoonheid, overwinning en waarheid verbeelden. Het mooiste beeld vind ik echter dat van Amor en Psyche. Het stelt de slapende Amor voor met zijn grote liefde Psyche die boven hem een olielamp houdt om hem te kunnen zien, maar waarmee ze ook de betovering van hun liefde verbreekt en Amor haar vervolgens verlaat. Gelukkig loopt het verhaal uiteindelijk goed af en is naar mijn mening één van de mooiste verhalen uit de klassieke mythologie. De Zomertuin is hiermee wel het meest romantische park in Petersburg!

Geplaatst in Uncategorized | 3 reacties

I love Pskov

Deze week ben ik een paar dagen met Esther naar Pskov geweest. Pskov is een stad die Petersburgers als in de buurt beschouwen, terwijl het nog steeds vier uur rijden is. Een stad willen ze het overigens ook niet echt noemen met de slechts tweehonderdduizend inwoners. Als je minder dan een miljoen inwoners hebt, tel je als stad in Rusland namelijk niet echt mee.

De Drievuldigheidskathedraal

Het Kremlin

Toch was dat juist voor ons erg prettig, omdat de sfeer daar door de relatief kleine omvang een stuk rustiger en vriendelijker was dan in Petersburg. Mensen liepen hier een stukje mee als je de weg vroeg en bij het oversteken stopten auto’s zelfs een keer toen er geen zebrapad was!  Terwijl ik in Petersburg gewend ben dat mensen geen centimeter voor je aan de kant gaan als je op het trottoir loopt en auto’s voortdurend snel voor je langs door het groene voetgangerslicht rijden.

Je merkt ook dat het zien en gezien worden wat minder aanwezig is, zoals dat op de Nevski prospekt zo duidelijk naar voren komt. Of het nu om de grote auto’s gaat, de extreem hoge hakken van de vrouwen of de vele militairen op straat, in een stad als Pskov is alles wat normaler en minder overdreven als je het leven vergelijkt met de steden Moskou en Petersburg. Kortom, het was echt een verademing voor je gevoel in een dorp te zijn en uit de drukke stad!

Pskov ligt ten zuidwesten van Petersburg aan de grens met Estland. De vele Esten, Letten en Litouwers in de stad maakt de aanwezigheid met de Baltische staten voelbaar. Er wordt onderling veel handel gedreven tussen deze staten, weet ik van Esther.

 

 

 

 

Esther doet, naast haar stage aan het NIP, namelijk ook onderzoek voor de stedenband  Nijmegen-Pskov naar de economische betrekkingen van deze regio.

De stad behoort tot de oudste van Rusland want is al rond het jaar 900 gesticht. Naast een belangrijke handelsstad (Pskov was lid van de Hanze), was het ook een groot religieus centrum met een eigen stijl in de icoonschilderkunst. De vele kerken en kathedralen in de stad getuigen hier nog van. De belangrijkste toeristische trekpleister is wel het Kremlin (een ommuurd fort) met de Drievuldigheidskathedraal. Op het moment dat wij daar waren werd er zojuist een bruidspaar ingezegend!

Behalve het dorpse karakter ademt de stad ook nog heel erg een sovjetsfeer uit. Veel straten die sinds de revolutie van 1917 genoemd zijn naar helden van de Sovjetunie, hebben hun oude namen niet teruggekregen. Waar dit in veel andere steden wel het geval is geweest. Hier dus nog een Marx-, Lenin- en Gagarinstraat met als mooiste voorbeeld de straat van de Metaalarbeiders. Ook de architectuur is bijzonder communistisch met veel grijze blokken, maar ook de wat sierlijker stalinistische bouw. Dat laatste zag je bijvoorbeeld terug bij ons hotel Oktjabrskaja (vernoemt naar de Oktoberrevolutie) uit 1937. Daarnaast zijn nog erg duidelijk standbeelden van Sovjethelden als Lenin en Kirov in het straatbeeld aanwezig.

Naast het Kremlin hebben we een klooster in de stad bezocht, langs de rivier gewandeld (ik heb me nog vermaakt aan een rekstok) en als hoogtepunt van de sightseeing het Leninmuseum bezocht. Ik wist het niet, maar Lenin heeft maar liefst 83 dagen (!) in Pskov gewoond. Wat reden voor de stad was dit heuglijke feit met maar liefst twee musea te eren: eentje in het appartement waar hij gewoond heeft en eentje waar de clandestiene, socialistische krant Iskra (vonk) werd gedrukt.

Met Esther ben ik naar het appartementmuseum geweest, wat duidelijk ingericht was tijdens de Sovjettijd met als doelgroep arbeiders en scholieren die over deze ‘geniale aanvoerder van de arbeidersklasse’ (zoals het boekje over het museum uit 1983 beschrijft) onderwezen dienden te worden. De dametjes die het museum runden waren duidelijk ook niet gewend aan bezoekers. Het was voor mij in elk geval de eerste keer dat me gevraagd werd of we serieus interesse hadden het museum te bezoeken!  De kamer die Lenin in 1900 een paar maanden bewoond had, was gereconstrueerd met (naar hun zeggen) originele koffers, boeken en schrijfgerei. Nu valt dat laatste in Russische musea altijd te betwijfelen, want ik heb intussen begrepen dat goed nagemaakt hier ook geldt als origineel.

Het apartement van Lenin

De belangrijkste reden die Lenin had hier een tijdje te verblijven was het verzamelen van statistische gegevens over de nare kanten van het kapitalisme op het platteland voor zijn boek De ontwikkeling van het kapitalisme in Rusland. De (ook toen al) redelijke afstand tot de toenmalige hoofdstad was een voordeel voor een verblijf in Pskov en daarnaast was de zuidelijke grens met Europa niet ver, zodat contact met buitenlandse socialisten mogelijk was. Met gelijkgestemden gaf hij  hier tenslotte de illegale krant Iskra uit.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Het niet-toeristische hoogtepunt was voor mij het bezoek aan de staatsuniversiteit van Pskov (vorig jaar nog Kirovuniversiteit geheten). Nederlands wordt hier als derde taal gegeven aan studenten Engels en Duits. Het is een facultatief vak, maar elk jaar is er toch een groepje studenten geïnteresseerd. Esther had beide docenten, Lena en Christina, al eens eerder ontmoet en was uitgenodigd deze week de laatste les van het semester bij te wonen. Ook ik werd ingezet om met de studenten opdrachten te doen rondom leuke verhaaltjes over de Nederlandse cultuur en gebruiken. Daarna hebben we als afsluiting samen thee gedronken. Het was erg leuk de studenten te spreken en ook interessant nog een andere universiteit van binnen te zien in Rusland dan die van Petersburg.

De staatsuniversiteit Pskov

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Omdat je Pskov wel in twee dagen kunt zien, hebben we nog een excursie gemaakt naar twee vestingsteden in de buurt; Pechory en Izborsk. Deze middeleeuwse plaatsen vlak aan de Estse grens waren in die tijd belangrijke defensiewerken tegen vijanden als de Zweden, Polen en Duitse ridders.

Pechory

Om wat informatie te krijgen over de bus ernaartoe spraken we hierover met de studenten Nederlands, toen één van hen met de uitnodiging kwam er samen heen te gaan. Haar vader was wel bereid te rijden. Weer een erg leuk voorbeeld van Russische gastvrijheid! Met Nastja en haar vader Mischa (Michail) zijn we vervolgens op pad geweest. Binnen de vesting van Pechory bevindt zich ook nog een groot mannenklooster, dat recentelijk heel mooi gerestaureerd is. Intussen heeft het daardoor veel weg van Disneyland, maar evengoed bijzonder. Zonder lange rok (en in de kathedraal ook een hoofddoek) kom je er als vrouw niet naar binnen, vandaar dat je ons op de foto met een grote omslagdoek uitgedost ziet.

 

 

 

 

 

 

 

Izborsk stelt als vesting niet heel veel meer voor, maar vooral de omgeving was hier prachtig om te wandelen.

Het waren erg leuke dagen in Pskov!

Izborsk

Geplaatst in Uncategorized | 2 reacties