De macht van de staat

Het is niet echt een leuk onderwerp om het over te hebben, maar omdat de macht van de staat zo duidelijk zichtbaar is in de Russische maatschappij zou mijn blog niet compleet zijn, zonder ook daar wat over te vertellen. Het is juist ook één van de dingen waarin Rusland heel anders is dan ons land, waardoor het zo opvalt. Tussendoor heb ik wat foto’s toegevoegd van dingen die me op straat opvielen en ook het eindresultaat van mijn beschilderde matrosjka. Alleen de grote in elk geval, de andere komen later nog wel. Ik heb deze met rood haar geschilderd, vond ik wel grappig!

Ik had al eens verteld dat je veel blauw, maar ook groen, op straat ziet. Deels is dit omdat er veel militaire opleidingen zijn in Petersburg, maar het is ook een vorm van machtsvertoon. Vooral omdat de politie hier niet je beste vriend is, is dit niet per se om de burger een veilig gevoel te geven. Al deze vertegenwoordigers van de lange arm der wet hebben vervolgens ook allemaal hun feestdag, waarmee de overheid een soort waardering wil afdwingen lijkt het wel. De eerstvolgende groep binnen de staatsmacht die aan de beurt komt zijn overigens de kosmonauten op 12 april.

Zelf ervaar ik dat machtsvertoon ook in bepaalde mate, vanwege mijn registratie in het land en aan de universiteit. Ik had al eens een opsomming gegeven welke verklaringen ik daarvoor allemaal nodig had, maar daarnaast moet ik ook nog een x-aantal handtekeningen en stempels verzamelen die nodig zijn om inschrijving mogelijk te maken. Het is een lang proces, dat nu nog steeds niet afgerond is. Helaas heb ik ook wat extra handelingen vanwege een fout die de universiteit heeft gemaakt. Waarschijnlijk heb ik nog een maand nodig voordat alles in orde is en ik eindelijk een legale werknemer ben in de Russische Federatie. Overigens is tegen die tijd mijn werk al weer bijna afgelopen, maar met een beetje geluk kan ik van de toegangspas van de universiteit nog een week of twee gebruik maken. Nu moet ik elke keer een boosaardig kijkende dame voorbij zien te komen die ik (elke ochtend weer) moet uitleggen dat de pas nog in de maak is.

Ik probeer er maar een beetje luchtig over te zijn en mijn goede humeur te bewaren, want je kunt er toch niks aan doen. Je bent uiteindelijk overgeleverd aan de goede wil van een administrateur of portier of welke official dan ook. Ergens doet me dit denken aan de Sovjet-Unie, vinden jullie ook niet? Toch merk ik dat ik na twee maanden van dit proces te doorlopen, toch wel moe wordt van de bureaucratie.

Het doet ook iets met je, merk ik. Elke keer weer als ik bij een officiële instantie ben (of dit nu de veiligheidsdienst of diensten  van de universiteit als het bureau buitenland, de administrateur die mijn aanstelling regelt,  of de boekhouder is) vraag ik me weer af of ik de benodigde papieren krijg danwel mag inleveren of dat er nog een stempel, verklaring of handtekening ontbreekt. Als dan een keer weer iets lukt, voelt het als een kleine overwinning omdat je weer een stapje verder bent. Dat is wel positief, je gaat die kleine overwinningen wel meer waarderen omdat het dus absoluut niet vanzelf gaat.

In het begin zag ik dit proces, waar ik van tevoren ook al voor gewaarschuwd was door verschillende mensen, nog als een soort van landkunde en vond ik het nog interessant en ook een goede oefening voor mijn Russisch. Ik ben namelijk nog geen enkele official tegengekomen die een woord Engels spreekt! Toch gaat zo langzamerhand het gevoel van overgeleverd te zijn aan de willekeur van procedures toch wel drukken. Je voelt je nietig en machteloos en daar ben ik weer terug bij de organisatie in dit land, waar de staat zo veeleisend is als het gaat om officiële zaken en je dat ook graag wil laten voelen.

Het is ook een groot contrast met de andere praktijk in dit land en die bij iedereen bekend is. Namelijk dat je alles wel kunt regelen mits je maar over geld of de juiste contacten beschikt, of het nu om cijfers voor de middelbare school gaat (een voldoende examencijfer kost gemiddeld 30.000 roebel, zo’n 7500 euro) of een agent omkopen je door te laten rijden met een kapot licht.  Een ander voorbeeld van dingen die makkelijk geregeld worden is bijvoorbeeld ook het huren van een apartement. Eind april ga ik weer verhuizen omdat ik uit mijn studio moet. Afspraken met de nieuwe huisbaas gaan, net als met de dame van mijn huidige appartement, allemaal mondeling net als dat de huur standaard cash wordt voldaan. Daar kun je dan nog een kwitantie van krijgen, maar gebeurt ook niet altijd. Toch gaat dat in de regel altijd goed.

Daarom is het soms ook zo vreemd dat je dan in andere situaties met zoveel formaliteit te maken krijgt. Dat is overigens niet alleen bij staatsaangelegenheden zo, maar ook in winkels. Overal moet je formulieren invullen en je paspoort laten zien; of het nu gaat om het aanschaffen van een prepaid telefoonkaart, een abonnement bij de fitnessstudio of kleren ruilen bij de Hennes en Mauritz. Bij laatstgenoemde maakte ik vorige week zo’n  inefficiënte situatie mee, dat het bijna weer grappig wordt!

In het kort even het voorval: Ik wilde een broek terugbrengen en had tegelijkertijd twee shirts gevonden die ik wilde kopen. Ik dacht dat het even snel omruilen zou worden (zoals ik dat in deze winkel gewend ben) maar kwam daarmee bedrogen uit. Ik moest eerst een heel formulier invullen met mijn gegevens, reden van terugbrengen en paspoort/visumnummers voor ik mijn geld terugkreeg van de broek. Daarna kon ik niet de nieuwe kleren meteen afrekenen, maar moest weer achteraan in de rij aansluiten! Aangezien ook in Rusland de H&M erg populair is, kunnen jullie wel nagaan dat ik dat niet echt leuk vond.

Vervolgens kwam ik weer bij hetzelfde meisje om de kleren af te rekenen, die vervolgens een shirt teveel aansloeg. Ik had het pas door toen ik al op betalen had gedrukt, dus moest het weer formeel geretourneerd worden oftewel weer met een formulier waarin alle mogelijke gegevens ingevuld moesten worden. Dit overigens pas nadat het meisje tot drie keer toe de bedragen op de bon had gecontroleerd. Ze was wel zorgvuldig, dat moet ik toegeven. Al eerder is me wel opgevallen dat medewerkers aan kassa’s veel minder snel werken dan bij ons, waar meer in tijd is geld gedacht wordt. Of wellicht voelen wij de druk van een rij veel meer, terwijl in Rusland iedereen die rijen veel meer gewend is en die ook makkelijker accepteert. Russen en rijen, ik zei het al eens, je kunt er een boek over schrijven.

Ik sluit af met een positief effect van al deze toestanden die ik in dit land tegenkom en moet ondergaan: het is een heel goede les in geduld. Ik merk bij mezelf dat ik rijen heel gewoon begin te vinden (heb, net als Russen, altijd een boek bij me om de tijd te doden) en dat ik nog steeds in staat ben vriendelijk bedankt voor de informatie en tot ziens te zeggen als ik weer ergens weggestuurd wordt omdat iets nog niet in orde is. Ik vond ongeduld altijd een slechte eigenschap van mezelf, dat het wellicht ook niet verkeerd is dat dat nu wat zal verbeteren. Al had ik het toch liever op een andere manier geleerd!

In elk geval heb ik dit weekend een leuk reisje in het vooruitzicht en kan ik de bureaucratische sores even vergeten. Met de groep Nederlandse studenten ga ik mee op excursie naar Moskou. Ik zie er erg naar uit!

Advertenties

Over berdieninrusland

Omdat ik voor een semester in St. Petersburg woon en werk, heb ik een blog aangemaakt. Ik schrijf hier over mijn dagelijkse leven, bijzonderheden en plaats foto's.
Dit bericht werd geplaatst in Uncategorized. Bookmark de permalink .

Een reactie op De macht van de staat

  1. Yta zegt:

    Pff, ik heb echt respect hoor voor al je geduld! Apart zeg, de gang van zaken daar! Erg leerzaam weer om te lezen!! Ik vind je matrosjka heel erg mooi geworden, superknap al die dunne lijntjes!
    XXX!

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s